Zamek w Malborku – przez wieki rezydencja wielkich mistrzów, królów polskich i cesarzy niemieckich. Obecnie jeden z najchętniej odwiedzanych zabytków europejskich, a wkrótce nowoczesna przestrzeń wystawiennicza. Jak zwykły zamek komturski zyskał taką rangę i znaczenie? Na to pytanie odpowiedzi udzieli cykl trzech wystaw oraz specjalnych wydarzeń edukacyjnych, które szykuje Muzeum Zamkowe w Malborku.
Pierwsza z wystaw „Mądrość zbudowała sobie dom…” Państwo krzyżackie w Prusach rusza 14 września w Muzeum Zamkowym w Malborku. Międzynarodowy projekt zrealizowany przy współpracy m.in. z Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie, Muzeami Narodowymi w Gdańsku, Krakowie i Poznaniu, Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Schatzkammer des Deutschen Ordens w Wiedniu zaprezentuje ponad 300 eksponatów z Austrii, Francji, Holandii, Niemiec, Watykanu oraz polskich instytucji, bibliotek, muzeów, kościołów. Wystawa ma pokazać złożoność życia w państwie krzyżackim we wszystkich aspektach jego funkcjonowania, nie tylko podboje militarne, które najczęściej są omawiane przy tej tematyce, ale organizację państwa i, co najciekawsze, codzienne funkcjonowanie mieszkańców.
„Wystawa +Mądrość zbudowała sobie dom ….+ Państwo krzyżackie w Prusach jest częścią tryptyku, na który mają złożyć się jeszcze projekty noszące robocze tytuły: +Polski Malborg (zamek jako twierdza Rzeczypospolitej)+ oraz +Czarna i biała legenda zakonu krzyżackiego+. To trzy odrębne tematy, które stworzą jedną opowieść o malborskim zamku. Nie będzie to narracja szczegółowa, dotycząca jedynie zamku. Takich było już kilka. Zamek jest fenomenem zawierającym w sobie wiele wartości kulturowych i treści historycznych, miejscem zakorzenionym głęboko w tradycji narodowej dwóch narodów, wpisanym w dzieje Europy i świata. Aby w pełni pojąć jego znaczenie, potrzebujemy zatem innej, dużo szerszej narracji – opowieści kontekstowej, wpisującej dzieje zamku w to wszystko, co działo się wokół, a co często ma swoje współczesne konsekwencje w kulturze masowej” – komentuje dr hab. Janusz Trupinda, dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku i kurator wystawy.
Na liście eksponatów znalazły się wyjątkowe dzieła sztuki i artefakty pochodzące z badań archeologicznych, z których wiele po raz pierwszy będzie dostępna dla polskich zwiedzających. Wystawa zaprezentuje dokumenty, potężny zbiór ksiąg liturgicznych, rzeźby i militaria. Przykładowo z Holandii przyjedzie „Mała kronika wielkich mistrzów”, z archiwów francuskich i polskich – dokumenty związane z zakonem, a z Drezna paradna zbroja wielkiego mistrza. Po raz drugi w historii (pierwszy raz w 2007 r. z okazji wystawy „Imagines Potestatis”) do Polski przyjadą zabytki ze skarbca zakonu krzyżackiego w Wiedniu oraz znajdującego się tam Centralnego Archiwum Zakonnego. Na podkreślenie zasługuje późnośredniowieczny różaniec z postacią św. Jerzego, jednego z patronów Krzyżaków. Biblioteka Gdańska PAN użyczy na wystawę wyjątkowy zestaw krzyżackich ksiąg liturgicznych, a Archiwum Główne Akt Dawnych dokumenty związane z wojnami polsko-krzyżackimi.
Wystawa ukazuje złożoność historii oraz dziedzictwa państwa krzyżackiego, eksplorując przedstawienia czasów przedkrzyżackich i osadnictwa oraz kultury południowo-wschodniej strefy nadbałtyckiej; podejmuje także temat zakonu jako korporacji i władcy terytorialnego oraz organizacji państwa. Wyjątkowe miejsce w ekspozycji zajmuje sztuka państwa krzyżackiego artefakty, które ukazują funkcjonowanie malborskiego zamku, a także nieco szerzej budowę i architekturę zamków krzyżackich, ich funkcjonowanie i wewnętrzną organizację, a także kwestie liturgiczne i finansowe.
Przygotowania do wystawy trwają. Ekspozycja realizowana jest z międzynarodowych rozmachem, uwzględniającym najnowsze rozwiązania i trendy wystawiennicze, dzięki którym prezentowane eksponaty ukażą Malbork i jego historię w zupełnie nowatorski sposób, a sama przestrzeń Zamku nabierze zupełnie nowego wymiaru. Wystawa ulokowana została na Zamku Wysokim – w dormitoriach i kościele zamkowym.
Wernisaż odbędzie się 14 września, a potem ekspozycję będzie można oglądać do 17 listopada.
Wystawie towarzyszy seria specjalnie stworzonych na tę okazję filmów promocyjnych, które w niecodzienny sposób obrazują to międzynarodowe wydarzenie w świecie sztuki. Aby zobaczyć video kliknij TUTAJ.
