W 2025 r. Litwa obchodzi niezmiernie ważne wydarzenie kulturalne – 150. rocznicę urodzin Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa (1875–1911), najbardziej znanego w kraju kompozytora, malarza i wizjonera. Aby to uczcić, Narodowe Muzeum Sztuki im. Čiurlionisa w Kownie prezentuje dużą międzynarodową wystawę: From Amber to the Stars. Together with M. K. Čiurlionis: Now and Then, którą można oglądać od 21 marca do 12 października 2025 r.
Čiurlionis był pionierem myślenia synestezyjnego – kompozytorem o klasycznym wykształceniu, który malował symfonie i komponował sonaty wizualne. Dzięki ponad 400 utworom muzycznym i 200 obrazom stworzył głęboko symboliczny wszechświat, który zacierał granice między dźwiękiem a obrazem, sztuką a nauką, mitologią a metafizyką. Ta wystawa przywraca jego spuściznę przez pryzmat współczesności.
Serce wystawy stanowią dwa najbardziej wyraziste motywy Čiurlionisa: morze i kosmos. Dla niego morze było symbolem ruchu, tajemnicy i przeszłości – płynnym krajobrazem emocji i mitologii, a kosmos – rozległym teatrem cudów i nauki, nieznaną przyszłością, zmapowaną przez gwiazdy i wyobraźnię. Te tematy nie są tylko estetyczne – są egzystencjalne. Dzisiaj, gdy ludzkość zwraca się do oceanu w poszukiwaniu odpowiedzi na zmiany klimatyczne i patrzy na gwiazdy w poszukiwaniu możliwości przetrwania, prace Čiurlionisa wydają się bardziej aktualne niż kiedykolwiek.
From Amber to the Stars (Od bursztynu do gwiazd) wprowadza Čiurlionisa w dialog z ponad 60 artystami z całego świata, jak np. Wenzel Hablik, Ichiryusai Hiroshige, Anselm Kiefer, William Blake i Emilija Škarnulytė. Rzadkie wypożyczenia z instytucji takich jak Tate, Musée d’Orsay, Centre Pompidou, British Museum i KUMU łączą się z immersyjnymi instalacjami, pejzażami dźwiękowymi i materiałami archiwalnymi. Razem tworzą wszechświat, w którym głos Čiurlionisa przemawia ponadczasowo — zakorzeniony na Litwie, a jednocześnie głęboko uniwersalny.
Podejście kuratorskie jest odważne i poetyckie, odnosi się do ekologicznej kruchości, duchowej tęsknoty, kosmicznej wyobraźni i kondycji ludzkiej. Arcydzieła takie jak Stworzenie świata (1905–1906), Sonata morza (1908 r.) i szkice do opery Jūratė (1908 r.) zostały wyobrażone w nowych konstelacjach, potwierdzając ich ponadczasowy wydźwięk.
To coś więcej niż retrospekcja – to filozoficzna podróż. Podróż od bałtyckiego bursztynu do gwiazd, gdzie Čiurlionis staje się przewodnikiem po przyszłości, przypominając nam, że wizja, tajemnica i piękno nadal mają znaczenie.
Narodowe Muzeum Sztuki im. Čiurlionisa w Kownie, litewskim Mieście Designu UNESCO, jest najważniejszym na świecie strażnikiem spuścizny Čiurlionisa. Założone w 1921 r., posiada największą kolekcję jego dzieł. W 2025 r. muzeum staje się globalnym centrum kultury, a Kowno idealnym miejscem na weekend pełen kultury.
Wystawa objęta patronatem Prezydenta Republiki Litewskiej,
Gitanasa Nausėdy
Kuratorzy:
Kathleen Soriano (Wielka Brytania), Greta Katkevičienė, Vaiva Laukaitienė (Litwa)
Kiedy: 21 marca – 12 października 2025 r.
Gdzie: Narodowe Muzeum Sztuki im. Čiurlionisa w Kownie Więcej informacji:
/pole tekstowe/
Od Bursztynu do Gwiazd. Razem z M. K. Čiurlionisem: Teraz i Dawniej
Wystawa upamiętnia 150. rocznicę urodzin Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, najsłynniejszego litewskiego kompozytora i malarza symbolisty.
Facebook: CiurlionioDailesMuziejus
Instagram: @ciurlionis.lt
