Miejsca obsługi podróżnych – więcej dewastacji, mniej kradzieży. Nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa
Bezpieczeństwo na dworcach autobusowych, kolejowych oraz lotniskach to ciągłe wyzwanie. W ubiegłym roku policja stwierdziła 1407 przestępstw w miejscach obsługi podróżnych. Analiza danych policji z lat 2023-2024 pokazuje, że pomimo ogólnego spadku liczby zdarzeń względem 2023 roku, kiedy to służby potwierdziły ich 1520, zmienia się charakter zagrożeń, podobnie jak profil ich sprawców. Podczas gdy spadła liczba kradzieży z 982 w 2023 roku do 841 w 2024, to przybyło przestępstw związanych z uszkodzeniem mienia.
Za ogólnym spadkiem łącznej liczby przestępstw na dworcach i lotniskach stoi przede wszystkim poprawa sytuacji w zakresie kradzieży cudzej rzeczy, gdzie odnotowano największą różnicę rok do roku. Jednak mniejsza liczba zdarzeń widoczna jest też w przypadku rozbojów, których w 2023 roku policja stwierdziła 51, a w 2024 roku 42 oraz w przypadku bójek i pobić. Tutaj jednak ciężko mówić o znaczącej poprawie, bowiem liczba przestępstw spadła o jeden – z 23 do 22.
– Z jednej strony obserwujemy pozytywne trendy, takie jak spadek liczby kradzieży i rozbojów na dworcach oraz lotniskach rok do roku, co świadczy o skuteczności dotychczasowych działań prewencyjnych – zauważa Agata Rzepka, Dyrektor ds. ochrony lotnictwa cywilnego w Seris Konsalnet. – Jednocześnie w tym samym okresie policja odnotowała wzrost liczby uszkodzeń mienia – z 464 do 502. Oznacza to, że problem wandalizmu i dewastacji na dworcach oraz lotniskach narasta, co sygnalizuje potrzebę wzmocnionej prewencji i ochrony. Zagrożenia ewoluują, a strategie ochrony muszą dostosowywać się do zachodzących zmian, by skutecznie odpowiadać na wyzwania i zmieniający się charakter zdarzeń – dodaje.
Większy udział cudzoziemców
Zauważalnym trendem jest wzrost liczby cudzoziemców wśród wszystkich podejrzanych.
W 2023 roku byli oni podejrzani o popełnienie 47 przestępstw kradzieży, bójki i pobicia, rozboju oraz uszkodzenia rzeczy. Co stanowiło 10,40 proc. wszystkich podejrzanych. W ubiegłym roku odsetek ten wzrósł do 13 proc. (55 podejrzanych).
Trend ten jest szczególnie wyraźny w województwie małopolskim, gdzie odsetek cudzoziemców wśród podejrzanych wyniósł w 2024 roku 11,43 proc. i jest to wzrost względem 2023 roku o 8,74 pkt proc. Podobnie sytuacja wygląda w województwie mazowieckiem, gdzie udział cudzoziemców podejrzanych wzrósł o 7,02 pkt proc. Warto podkreślić, że województwo mazowieckie ma największy odsetek podejrzanych o popełnienie przestępstwa cudzoziemców w stosunku to ogółu sprawców – w 2024 roku było to 31,45 proc.
– Ten zmieniający się profil sprawców wskazuje na konieczność zwiększenia świadomości kulturowej i kompetencji językowych wśród pracowników ochrony oraz dostosowanie działań prewencyjnych do specyfiki przestępczości międzynarodowej – podkreśla Agata Rzepka, Dyrektor ds. ochrony lotnictwa cywilnego w Seris Konsalnet.
Różnice w regionach
Choć w całej Polsce widać ogólny spadek przestępstw w miejscach obsługi pasażerów,
to niektóre województwa jak lubelskie, lubuskie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie
i świętokrzyskie notują wzrosty. Największy jest widoczny w województwie pomorskim, gdzie w 2023 roku policja stwierdziła łącznie 135 przestępstw pobicia, kradzieży, rozboju
i uszkodzenia cudzej rzeczy, a w 2024 liczba to urosła o 39 do 174 zdarzeń. Jest to też województwa z jednym z najwyższych wyników, jeśli chodzi o łączną liczbę przestępstw. Wyprzedza je tylko mazowieckie (369), a na trzecim miejscu jest dolnośląskie (157).
– Policyjne statystyki wskazują, biorąc pod uwagę turystyczny charakter tych województw, że wzmożony ruch, większa liczba pasażerów, ale też bardziej rozbudowana infrastruktura transportowa, to dodatkowe wyzwanie dla służb ochrony. Wzrost liczby zdarzeń wymaga od nas zintensyfikowania działań prewencyjnych i dostosowania strategii ochrony do specyfiki regionów o dużym natężeniu ruchu turystycznego – zwraca uwagę Agata Rzepka.
Na drugim biegunie są województwa z najmniejszą liczbą przestępstw popełnianych
w miejscach obsługi podróżnych. W województwie podlaskim, pomimo wzrostu, w 2024 roku policja odnotowała jedynie 15 zdarzeń. Niewiele więcej, bo 20 stwierdzono w warmińsko-mazurskim i świętokrzyskim.
Specyfika ochrony miejsc obsługi podróżnych charakteryzuje się zróżnicowaniem wyzwań, które kumulują się w jednym miejscu – z jednej strony mamy rożny charakter zdarzeń, z drugiej zaś kwestie kulturowe i dotyczące przestępczości międzynarodowej. Dodatkowym czynnikiem podnoszącym ryzyko jest duże zagęszczenie podróżnych.
W efekcie, skuteczne zapewnienie bezpieczeństwa na dworcach i lotniskach wymaga elastycznych i wielowymiarowych rozwiązań, które będą odpowiadać na dynamicznie zmieniające się realia.
