Mężczyzna, który kończy dziś 60 lat, ma przed sobą statystycznie blisko 20 lat życia, z czego prawie 9 spędzi z ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu wynikającymi ze stanu zdrowia, a w przypadku kobiet będzie to około 12 z blisko 25 lat. „Na to, ile takich lat nas czeka, pracujemy przez całe życie, a regularny ruch to nawyk, na który mamy wpływ w każdym wieku” – przekonuje w rozmowie z PAP Justyna Rysiak, prezeska Fundacji MultiSport.
Według GUS już ponad co czwarty mieszkaniec Polski ma ukończone 60 lat. W 2060 roku takich osób w naszym kraju będzie blisko 12 mln, więcej, niż wynosi dziś np. całkowita populacja Szwecji.
„Wyzwaniem nie jest sama długość życia, tylko jego jakość. Kłopot w tym, że rzadko myślimy o tym, jak będziemy się czuć za 20 czy 30 lat, bo to dla nas abstrakcja. Nawyki, które budujemy dziś, mają jednak realny wpływ na to, w jakiej formie wejdziemy w dojrzały wiek” – mówi Rysiak.
Liczba lat przeżytych w zdrowiu w dużej mierze zależy od tego, jak długo udaje się uniknąć chorób przewlekłych, takich jak choroby serca, niektóre nowotwory czy cukrzyca typu 2. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) choroby niezakaźne odpowiadały w 2021 roku za 75 proc. zgonów na świecie niezwiązanych z pandemią COVID-19, a na ich ryzyko silnie wpływa styl życia. Zwiększają je m.in. brak ruchu, niezdrowa dieta, palenie tytoniu i alkohol. Skalę problemu dobrze pokazuje cukrzyca typu 2, z którą w Polsce zmaga się coraz więcej osób.
„Z danych NFZ wynika, że w 2024 roku ponad 3,5 mln dorosłych Polaków wykupiło na receptę leki, paski lub igły dla osób z cukrzycą. Ruch nie wymaga recepty, a może zmniejszyć ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Według WHO osobom, które już chorują, pomaga też kontrolować przebieg choroby. Korzystny wpływ regularnej aktywności fizycznej na nasze zdrowie widać na wielu poziomach: od chorób przewlekłych, przez kondycję psychiczną, po codzienną sprawność” – podkreśla prezeska Fundacji MultiSport.
Każdy rok przeżyty samodzielnie to korzyść dla seniora i jego rodziny, a także dla systemu ochrony zdrowia. Według raportu WHO i OECD, gdyby wszyscy mieszkańcy Unii Europejskiej spełniali zalecenia WHO w obszarze aktywności fizycznej, to do 2050 roku udałoby się uniknąć 11,5 mln nowych zachorowań na choroby przewlekłe, w tym blisko miliona przypadków cukrzycy typu 2.
Jak ważna jest sprawność w późniejszym wieku, pokazuje też amerykańskie badanie opublikowane w tym roku w czasopiśmie medycznym „JAMA Network Open”. Wzięło w nim udział ponad 5 tys. kobiet w wieku od 63 do 99 lat. Uczestniczki o największej sile mięśni w ciągu ponad ośmiu lat obserwacji miały o jedną trzecią niższe ryzyko zgonu niż te o najmniejszej sile.
„Na ruch nigdy nie jest za późno. Siłę mięśni i równowagę można ćwiczyć w każdym wieku, a po 60. roku życia warto zadbać o nie szczególnie. Według zaleceń WHO dorośli, także seniorzy, potrzebują co najmniej 150 minut umiarkowanego ruchu tygodniowo, czyli na przykład pół godziny szybkiego marszu dziennie przez pięć dni w tygodniu. Warto do tego dołożyć ćwiczenia wzmacniające mięśnie co najmniej dwa razy w tygodniu. Osobom starszym WHO zaleca dodatkowo trening równowagi i koordynacji, najlepiej trzy razy w tygodniu” – wyjaśnia Rysiak.
Tymczasem z badania MultiSport Index 2025 wynika, że 55 proc. Polaków po 60. roku życia nie podejmuje aktywności fizycznej nawet raz w miesiącu, choć jednocześnie 49 proc. osób w tym wieku chciałoby ruszać się więcej.
„Sama chęć może w tym wypadku nie wystarczyć. Z doświadczeń i obserwacji Fundacji MultiSport wynika, że kluczowe jest obniżenie progu wejścia: ruch musi być dostępny, dopasowany do indywidualnych możliwości i sprawiać przyjemność. W naszym programie Senior w Dobrej Formie seniorzy mogą więc bezpłatnie ćwiczyć w klubach fitness albo online, we własnym domu. Wbrew stereotypom zajęcia online cieszą się dużym zainteresowaniem. W 2025 roku odnotowaliśmy ponad 400 tysięcy rejestracji na nasze treningi online” – mówi prezeska Fundacji MultiSport.
Jak zauważa Rysiak, równie ważne jak dostęp do zajęć jest to, co skłania seniorów do ruchu: „Z naszych badań ewaluacyjnych wynika, że uczestnicy programu najczęściej zaczynają ćwiczyć, bo chcą jak najdłużej być sprawni dla swoich bliskich. Dla wielu z nich to argument silniejszy niż własne zdrowie: o siebie mogą nie zadbać, ale o dzieci czy wnuki już tak” – dodaje.
Choć po ruch można sięgnąć w każdym wieku, nawyk ruchu warto budować już w dzieciństwie. Z badania MultiSport Index 2024 wynika, że sport był obecny w domu rodzinnym u 43 proc. dorosłych Polaków, a wśród osób, które dziś ćwiczą ponad trzy godziny tygodniowo, u 58 proc.
„Aktywność fizyczną powinniśmy zaczynać już od najmłodszych lat. Tymczasem zalecaną przez WHO godzinę ruchu dziennie realizuje tylko około 17 proc. polskich dzieci. Lekcja WF w podstawówce i trening nordic walking po 60-tce to dwa odcinki tej samej drogi. To, jak pokonamy ten drugi, zależy także od nawyków wyniesionych z pierwszego. Ogromną rolę odgrywają tu dorośli: dzieci uczą się, patrząc na nas, więc to my w dużej mierze modelujemy ich zachowania, także te związane z ruchem” – podkreśla Rysiak.
Fundacja MultiSport tworzy bezpłatne, ogólnopolskie programy aktywizujące również dla dzieci i młodzieży, które realizowane są wspólnie ze szkołami podstawowymi i średnimi. Młodsi uczniowie biorą udział w Zajęciach MultiSportowych z elementami gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej, a starsi w programie Aktywne Szkoły MultiSport, w którym lekcje WF odbywają się w klubach fitness pod okiem wykwalifikowanych trenerów. Do programów zapisać może się każda chętna szkoła – formularze zgłoszeniowe dostępne są na stronie internetowej Fundacji MultiSport.
„Młodszym dzieciom pokazujemy, że ruch to przede wszystkim przyjemność. Nastolatkom proponujemy zajęcia fitness, bo wiemy, że ich interesują. Ponad połowa nastolatków mówi nam, że dzięki temu częściej wybiera ruch w czasie wolnym, a o to właśnie chodzi: żeby ruch stał się nawykiem, który zostaje z nami na lata” – mówi prezeska Fundacji MultiSport.
Zalecenia WHO dotyczące aktywności fizycznej obejmują wszystkie grupy wiekowe, od dzieci po seniorów. Na kolejnych etapach życia zmienia się jedynie to, ile i jakiego ruchu potrzebujemy.
„Zdrowej starości nie da się odłożyć na później. Budujemy ją przez całe życie: w szkole, w pracy i po 60-tce. Każdy z nas chce żyć szczęśliwie i aktywnie, a regularny ruch pomaga to osiągnąć, niezależnie od tego, czy ktoś ma 9, czy 70 lat” – podsumowuje Justyna Rysiak.
Źródło informacji: PAP MediaRoom

