Wielkie otwarcie długo oczekiwanego projektu Trenčín 2026 ma już swoją datę – 13–15 lutego 2026 r. Organizatorzy planują przekształcić miasto w scenę kulturalną pełną muzyki, sztuki i życia towarzyskiego. Zespół projektowy przedstawił również główne punkty programu na ten rok.
Uroczyste otwarcie projektu Trenčín 2026 jako Europejskiej Stolicy Kultury (EHMK) zmieni odrestaurowane historyczne centrum miasta w otwartą scenę kulturalną. Wezmą w nim udział uczniowie, instytucje kulturalne, artyści, mieszkańcy, zaproszeni goście oraz twórcy ze Słowacji i zagranicy. Według burmistrza Richarda Rybníčka tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, który Słowacja zdobyła już po raz drugi, jest wyjątkową okazją, aby pokazać światu, na co stać Trenčín. „Trenčín to wyjątkowe, dynamiczne i inspirujące miasto. Dzięki temu tytułowi pokażemy Europie, że potrafimy tworzyć kulturę z ludźmi, dla ludzi i między ludźmi”.
Z tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2026 mogą być dumni nie tylko mieszkańcy miasta, ale także cały region. Z sztuką i kulturą zapoznają się również mieszkańcy okolicznych miast i wsi. „Trenčín jest naturalnym centrum całego regionu Trenčín, ale do projektu włączyliśmy również dziesiątki miast i gmin znajdujących się na jego terenie, które od samego początku go wspierają. Cieszę się, że będziemy mogli pokazać, że kultura może być siłą napędową współpracy i rozwoju regionalnego” – powiedział Jaroslav Baška, przewodniczący Samorządowego Kraju Trenczyńskiego.
Trzy dni dla wszystkich
Program ceremonii otwarcia został zaprojektowany tak, aby cieszył oczy i dusze wszystkich mieszkańców i gości miasta. „Podzieliliśmy go na trzy dni, z których każdy ma swój specyficzny charakter. Razem zapewnią one nowy rodzaj wrażeń z odkrywania miasta, jego nieoczekiwanych przemian i podobieństw. Jednocześnie stworzą przestrzeń, w której w pełni ujawni się kreatywność utalentowanych artystów i mieszkańców Trenczyna. Będzie to przedsmak całorocznego programu, który zaoferuje ludziom dziesiątki projektów z różnych gatunków artystycznych” – zdradził Lumír Mati, główny dramaturg ceremonii otwarcia.
Piątek rozpocznie się symbolicznym rozbudzeniem ciekawości. Program jest skierowany przede wszystkim do uczniów i studentów i będzie realizowany nie tylko w szkołach, ale także w instytucjach kulturalnych i miejscach publicznych. Po południu lokalne społeczności będą kontynuować własne działania. Wraz z setkami wolontariuszy stanowią oni trzon projektu Trenčín 2026. Sobota ożywi ulice i place, gdzie na odwiedzających czeka całodzienny program – od śniadania w mieście, przez uroczysty przemarsz, aż po wieczorne przedstawienie galowe. Niedzielna część programu rozpocznie się o godz. 10 ekumeniczną mszą świętą. Niedzielny program jest poświęcony przede wszystkim rodzinom, dzieciom i seniorom. W programie znajdują się przedstawienia teatralne, wydarzenia muzyczne i literackie, dyskusje i poezja z muzyką.
Najlepsze z Trenczyna 2026
„Rok 2026 przyniesie setki wydarzeń, od dużych programów dla szerokiej publiczności po małe, kameralne formaty przeznaczone tylko dla kilku rodzin, sąsiadów lub społeczności jednej ulicy” – mówi Stanislav Krajči, dyrektor projektu Trenčín 2026.
„Chcemy dotrzeć do krajowych i zagranicznych gości oraz wszystkich pokoleń. Program oferuje nowe spojrzenie na sztukę, kulturę, przestrzeń publiczną i świat, w którym żyjemy. Wierzymy, że właśnie różnorodność doświadczeń naprawdę zbliża ludzi”.
Projekt „Na počkanie” (Na poczekaniu) przenosi sztukę do miejsc, w których nikt by się jej nie spodziewał – na pocztę, do szpitali, na posterunki policji i urzędy pracy. Zwykłe instytucje zamieniają się w galerie i niezwykłe miejsca dla instalacji artystycznych site-specific. Ożywią one przestrzeń tych budynków i przybliżą sztukę szerokiej publiczności. LAF – Light Art Festival ponownie zapewni silne wrażenia wizualne i zamieni Trenczyn w nocną galerię pod gołym niebem. Festiwal spotkał się w przeszłości z bardzo dobrym przyjęciem, dlatego powraca do miasta w jeszcze większym wymiarze.
Kolejnym przykładem udanej transformacji przestrzeni publicznej jest projekt Korzo. Mieszkańcy miasta przyjęli go z zadowoleniem, ponieważ na jeden dzień zamknął on ruchliwą ulicę dla samochodów i otworzył ją dla ludzi. Stworzył w ten sposób wyjątkową przestrzeń do spotkań sąsiadów, działań społecznościowych i dzielenia się. Stał się żywym dowodem na to, że miasto można przekształcić w miejsce, w którym ludzie dobrze się czują. Rzeka Váh ponownie odegra ważną rolę w programie, ponieważ wraz z zamkiem jest symbolem samego miasta. Lato rozpocznie się popularną imprezą społecznościową Splanekor, podczas której uczestnicy płyną po części rzeki na ręcznie wykonanych łodziach. Tradycja, kreatywność i radość z ruchu na łonie natury łączą się, tworząc niezapomniane wrażenia.
„Wystawy, które przedstawiają nowe spojrzenie na aktualne tematy społeczne, będą również ważną częścią programu Trenčín 2026” – mówi Mária Janušová, główna dramaturg programu. Największą z nich będzie międzynarodowa wystawa „Globalna równość i gościnność”. Odbędzie się ona w niedawno odrestaurowanym budynku County House. Kuratorki Ilona Németh i Edit András przedstawią tematy solidarności, migracji i równości. Tradycyjne formaty, takie jak Nowy Cyrk i Altofest, zostaną zaprezentowane w nowej odsłonie. Podczas gdy pierwszy z nich prezentuje współczesną scenę cyrkową, drugi odbędzie się bezpośrednio w domach i nietypowych przestrzeniach, oferując intymne i nieoczekiwane wrażenia.
Projekt Trenčín 2026 podkreśla również historię mody i przemysłu odzieżowego w mieście. Dziedzictwo to będzie kontynuowane w Laboratorium Zrównoważonej Mody, które połączy kreatywność, design i ekologiczne podejście. Częścią projektu będą również pokazy mody, inspirujące warsztaty i wykłady. Koniec lata będzie należał do festiwalu Fiesta most. Będzie on świętował zakończenie przebudowy dawnego mostu kolejowego nad rzeką Wagą na przestrzeń kulturalną i społeczną, która symbolicznie połączy przeszłość z przyszłością.
Pod koniec roku odbędzie się projekt „Dźwięki demokracji”, organizowany we współpracy z festiwalem Pohoda. Skupi się on na serii multidyscyplinarnych wydarzeń upamiętniających kluczowe dni słowackiej i europejskiej demokracji, a jednocześnie będzie stanowił inspirację na przyszłość.
Trenčín 2026 jest finansowany przez miasto Trenčín, Samorządowy Okręg Trenčín oraz Ministerstwo Kultury Republiki Słowackiej. Partnerem projektu jest Unia Europejska. Patronat nad projektem objął prezydent Republiki Słowackiej Peter Pellegrini.
