W ten weekend, ponad 40 artystów z 23 krajów, w tym jeden z Polski, podjęło współpracę, tworząc stałe, wielkoformatowe, plenerowe dzieło sztuki podczas bałtyckiej premiery wydarzenia Meeting of Styles w słynącej z kreatywności stolicy Litwy. Jako, że podróżni coraz częściej poszukują autentycznych miejskich doświadczeń wykraczających poza tradycyjne muzea, Wilno jawi się jako godny uwagi cel turystyczny dla miłośników sztuki ulicznej.
W ten weekend, Wilno stało się pierwszym miastem krajów bałtyckich, które gościło Meeting of Styles, jeden z najbardziej znanych na świecie międzynarodowych festiwali street artu i graffiti. Ponad 40 artystów z całej Europy, Chile, Urugwaju i Japonii przekształcało przestrzenie przemysłowe w stałą, wielkoformatową galerię plenerową.
„W ramach mojej pracy odwiedziłem Litwę już dwa razy i całkowicie zakochałem się w tym kraju – w jego historii, kulturze i atmosferze. Pamiętam, jak myślałem sobie, że pewnego dnia chciałbym zostawić po sobie mały ślad, że tu byłem. Kiedy więc dowiedziałem się, że wydarzenie Meeting of Styles zawita do Wilna, wiedziałem, że nie mogę przegapić tej okazji. Wilno ma w sobie coś wyjątkowego: architektura zapiera dech w piersiach, a dodatkowo na każdym kroku widać mnóstwo detali, które są moim zdaniem prawdziwymi dziełami sztuki. To miasto przemawia wprost do mojego serca.” – powiedział Damian Kula, polski artysta graffiti i członek ekipy Madkids, znanej jako Ekisone.
Festiwal odzwierciedla szerszą zmianę w kwestii podróży inspirowanych sztuką. Według Future Market Insights, turyści coraz częściej wybierają miejskie wydarzenia artystyczne i interaktywne doświadczenia kulturalne zamiast tradycyjnych wizyt w muzeach. Zmiana ta zdaje się faworyzować doświadczenia oferowane w przestrzeni publicznej, łączące w sobie lokalną tożsamość, współczesną kreatywność i kulturę miejską. Ten trend sprawił, że sztuka uliczna staje się coraz ważniejszym elementem nowoczesnych wypadów miejskich.
Jednym z głównych wydarzeń weekendu było stworzenie nowego, centralnego muralu przez rumuńskiego artystę Lost.Optics i litewskiego muralistę oraz malarza, Linasa Kaziulionisa (K ART 7). Znany ze swoich wielkoformatowych, geometrycznych murali, łączących w sobie napisy graffiti z futurystyczną i cyfrową estetyką, Lost.Optics stworzył prace w Rumunii, Austrii i Francji, natomiast jego ostatni projekt „Abandoned” koncentruje się na malowaniu w zapomnianych i zaniedbanych przestrzeniach. Linas Kaziulionis jest jednym z czołowych litewskich muralistów. Wyłącznie w 2024 roku, jego murale pokryły ponad 2000 m² ścian na całym świecie. Jedno z jego najnowszych dzieł, zatytułowane „Time Layers”, zdobi budynek biurowy w centrum Wilna. Koncentruje się ono na żywych kolorach i zestawieniu przeszłości z przyszłością.
„Malowanie na ulicy zawsze było dla mnie kwestią energii – energii miejsca, ludzi i artystów, którzy oferują swój własny styl. Wilno mnie zaskoczyło, ponieważ ma już silną tożsamość wizualną i kulturę street artu, która wydaje się autentyczna, nie natomiast wymuszona. Obserwowanie artystów z różnych krajów, pokoleń i środowisk pracujących ramię w ramię było właśnie tym, o co chodzi w street arcie: dzieleniem się pomysłami, poszanowaniem różnych stylów i pozostawieniem dla społeczności czegoś po sobie.” – powiedział Daniel, znany również jako Lost.Optics.
Spośród blisko 170 zgłoszeń, artyści z 23 krajów stworzyli prace, które pozostaną w mieście na długo po zakończeniu festiwalu. Wśród najważniejszych wyróżnić można odmalowany wagon kolejowy, który stał się wizualnym centrum festiwalu oraz nowy mural na ulicy Naugarduko w dzielnicy młodzieżowej, gdzie spotykają się ze sobą światy technologii, kultury i gastronomii.
W międzynarodowym gronie artystów znalazły się takie sławy jak Moreno, hiszpański muralista znany z wielkoformatowych, miejskich prac malarskich w Bristolu, Kolonii i Berlinie. Żywe, narracyjne murale ze stylizowanymi zwierzętami i kompozycjami opartymi na postaciach stworzył pochodzący z RPA artysta Marcamix, który regularnie gości na Meeting of Styles. Innym ważnym członkiem społeczności był Lunar, były chorwacki Ambasador Kultury, którego zabawne murale pojawiły się na sześciu kontynentach.
W przeciwieństwie do wielu wydarzeń o charakterze festiwalowym, Meeting of Styles koncentruje się na twórczości publicznej, nie natomiast na biletowanych przestrzeniach wystawienniczych. Przez cztery dni, artyści tworzyli murale na oczach zwiedzających, pozwalając im obserwować proces powstawania swoich prac w czasie rzeczywistym.
W ramach festiwalu można było również podziwiać graffiti, kulturę uliczną i bitwy hip-hopowe. W piątek na dworcu kolejowym odbyły się warsztaty, zajęcia edukacyjne i grane były sety DJ-skie dla mieszkańców miasta oraz gości. Prace stworzone podczas wydarzenia kładą nacisk na stałą sztukę publiczną, a nie na tymczasowe instalacje. Niektóre z nich zostaną przeniesione do innych miejsc o charakterze publicznym oraz do szkół.
Turystom zainteresowanym kulturą miejską, sztuką współczesną i dzielnicami kreatywnymi Wilno oferuje znacznie więcej niż tylko jeden weekend festiwalowy. Miejski szlak sztuki ulicznej jest rozległy i obejmuje ponad 30 instalacji w Galerii Otwartej, ukrytym Inkubatorze Sztuki Užupis w niepodległej Republice Zarzecza oraz projekt sztuki współczesnej „The Walls Remember” poświęcony społeczności żydowskiej miasta. Wiele z tych dzieł można zobaczyć podróżując pieszo, korzystając w tym celu ze specjalnego szlaku sztuki ulicznej Wilna.
