Dlaczego każda kultura ma swoją nazwę
Na całym świecie ta ulotna pora roku stała się inspiracją dla nazw, mitów, a nawet poezji.
W Europie Północnej i Wschodniej okres upałów to nie tylko słońce – to także pajęczy jedwab. Na Litwie, Łotwie, w Polsce i Niemczech okres ten nazywa się „bobų vasara”, „babie lato” lub „Altweibersommer”. Te określenia dosłownie oznaczają „lato starych kobiet”. Nazwa ta nie jest negatywna – pochodzi od delikatnych nici pajęczyny unoszących się w powietrzu w spokojne, słoneczne dni. Dawniej porównywano srebrzyste pasma do włosów starszych kobiet, łącząc delikatne pajęczyny z łagodnym światłem tej pory roku.
Południowe kultury powiązały babie lato z kalendarzem kościelnym. Włosi mówią o „estate di San Martino” około 11 listopada, Hiszpanie obchodzą „veranillo de San Miguel” 29 września, a Szwedzi mówią o „brittsommar” 7 października, w dniu św. Brygidy. We Francji okres ten nazywa się „été indien”, spopularyzowanym na całym świecie za pośrednictwem muzyki, ale zakorzenionym w tej samej tradycji sezonowej.
W innych krajach babie lato ma bardziej praktyczne nazwy. W Turcji nazywa się je „pastırma yazı” – „lato wędzonego mięsa”, ponieważ ciepłe, suche dni końca października były idealne do peklowania pastirmy. W Chinach znane jest jako „Qiū lǎohǔ” („jesienny tygrys”), co opisuje nagły przypływ ciepła po zakończeniu lata. W Japonii nazywa się je „koharu-biyori”, co oznacza „małą wiosenną pogodę” i odnosi się do ciepłych dni późnej jesieni.
W Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie babie lato znane jest pod nazwą „Indian summer”, czyli indiańskie lato. Nazwa ta jest prawdopodobnie związana z okresem polowań rdzennych Amerykanów w niespodziewane tygodnie ciepła, które pojawiają się po pierwszym jesiennym chłodzie.
Gdzie szukać babiego lata w 2025 roku?
Meteorolodzy zauważają, że największe szanse na długotrwałe ciepło w tym roku występują w Europie Środkowej i Wschodniej oraz w niektórych częściach Środkowego Zachodu USA. W Nowej Anglii złote liście sprawiają, że te ciepłe dni są szczególnie spektakularne. W krajach bałtyckich lasy lśnią kolorami, a delikatne nici pajęczyn unoszą się nad głowami. Turyści w Europie Południowej mogą nadal podziwiać zbiory winnic pod niespodziewanie letnim niebem do końca września i października.
„Nazwy babiego lata są jak historyczne pocztówki. Opowiadają nam, jak różne kultury przygotowywały się na te złote dni – wędzone mięso w Turcji, obchodzone święta w Hiszpanii czy Włoszech, czy fruwające nici pajęczyny w Europie Północnej. To właśnie sprawia, że babie lato jest tak fascynujące: to ta sama pogoda, ale każda kultura nadaje jej własną historię” – mówi Matas Cenys, dyrektor ds. produktów w Saily.
Babie lato to coś więcej niż zjawisko pogodowe – to piękny moment łączący ludzi. Czy to pajęcza nić lśniąca na polskich łąkach, czy festiwale kasztanów we Włoszech, ludzie na całym świecie zatrzymują się, by cieszyć się ostatnimi ciepłymi dniami przed zimą, często w rytm muzyki indie.
W miarę jak zmieniają się wzorce klimatyczne, te złote zaklęcia mogą stawać się mniej przewidywalne, ale ich kulturowe dziedzictwo pozostaje zadziwiająco spójne. Jakkolwiek to nazwiemy – babie lato, bobų vasara, Altweibersommer, été indien – okres ten pozostaje krótkim, lśniącym darem lata na początku jesieni.
WIĘCEJ O SAILY
Saily – aplikacja twórców NordVPN – to karta eSIM na podróże oferująca niedrogie, międzynarodowe pakiety transmisji danych. Oferuje setki niedrogich pakietów danych w ponad 200 lokalizacjach, z unikalnymi funkcjami bezpieczeństwa, szybką konfiguracją i całodobowym wsparciem na czacie. Więcej informacji znajdziesz na stronie saily.com/pl.
