TRZY WAKACYJNE STANY AMERYKI: FLORYDA, KALIFORNIA I HAWAJE

MARIUSZ SKUPIEŃ

« San Francisco, wspaniałe parki narodowe Kalifornii, Miami i parki rozrywki Florydy, a może rejs na Hawaje? USA to państwo związkowe składające się z 50 stanów i Dystryktu Kolumbii (okręg stołeczny ze stolicą w Waszyngtonie). Ten kraj o powierzchni niemal 10 mln km² oferuje niezliczone atrakcje turystyczne, ale gdy mamy niewiele czasu na ich poznanie, warto skoncentrować się na wybranym regionie. Wypad do jednego z „wakacyjnych stanów” – na Florydę, do Kalifornii lub na Hawaje – może być dobrym pomysłem na udane amerykańskie wakacje. »

Każdy stan USA ma swój oficjalny przydomek, który mniej lub bardziej oddaje jego charakter. Floryda to „Słoneczny Stan” (Sunshine State), Kalifornia – „Złoty Stan” (Golden State), a Hawaje to „Stan Aloha” (The Aloha State). Na Florydzie proponuję odwiedzić Miami i Orlando, które są idealnymi bazami wypadowymi do dalszych wycieczek. Podróż po Kalifornii to kilkudniowy objazd po największych atrakcjach stanu, Hawaje z kolei to idealne miejsce, aby wybrać się w rejs statkiem wycieczkowym.

Te trzy amerykańskie stany to wspaniali reprezentanci tego wyjątkowego pod względem turystycznym kraju. Nie sposób się w nich nudzić – każdemu przybyszowi, niezależnie od preferowanego przez niego stylu podróżowania i ulubionego sposobu spędzania urlopu, oferują nieskończenie wiele wrażeń. Welcome to the USA!

SŁONECZNA FLORYDA

Powierzchnia Florydy wynosi ok. 170 tys. km², mieszkają tutaj prawie 22 mln ludzi (jest to trzeci stan pod względem liczby ludności, po Kalifornii i Teksasie). Stolicą jest blisko 200-tysięczne Tallahassee, a największym miastem – 470-tysięczne Miami. Floryda leży na południowym wschodzie USA, zajmuje półwysep o tej samej nazwie, który oddziela Atlantyk od Zatoki Meksykańskiej. Ten słoneczny stan graniczy od północy z Georgią i Alabamą. Powierzchnia Florydy ma charakter nizinny, płaski lub pofałdowany (najwyższy naturalny punkt Britton Hill ma zaledwie 105 m n.p.m.), w wielu miejscach, głównie na południu, jest zabagniona. Ponad 30 proc. ludności mieszka w rejonie Gold Coast, czyli przy stukilometrowym pasie wybrzeża między Miami a West Palm Beach. Południe półwyspu zajmują bagna Everglades, a jeszcze niżej, zaledwie ok. 150 km na północ od Kuby, ciągnie się łańcuch wysp koralowych Florida Keys.

27. stan USA

W kwietniu 1513 r. hiszpański żeglarz, odkrywca i konkwistador Juan Ponce de León (1460–1521) dopłynął do brzegów półwyspu w okresie Wielkanocy, nazywanej również Kwietną Wielkanocą (hiszp. Pascua Florida), gdy wszystko dookoła obsypane było bujnym kwieciem, dlatego też nadał nowemu lądowi nazwę La Florida („Kraina Kwiatów”). Hiszpanie w ciągu kolejnych kilkudziesięciu lat podbili półwysep. W XVIII w. tereny Florydy były obszarem rywalizacji między Hiszpanią a Wielką Brytanią (Anglicy w latach 1763–1783 sprawowali zwierzchnictwo nad tym terenem). Hiszpanie ostatecznie zachowali stan posiadania, jednak na początku XIX stulecia niepodległe już Stany Zjednoczone zaczęły rozważać przejęcie kontroli nad całą Florydą. Hiszpania, niemogąca w praktyce obronić swojej kolonii, zdecydowała się na jej sprzedaż. 22 lutego 1819 r. podpisano stosowne dokumenty, na mocy których USA nabyły ten obszar za 5 mln dolarów (tzw. traktat florydzki). Floryda weszła w skład unii ostatecznie 3 marca 1845 r. jako 27. stan.

Wakacje na Florydzie – słońce i zabawa

Floryda nastawia się przede wszystkim na sun and fun („słońce i rozrywkę”). Ten najbardziej słoneczny stan ma wspaniały klimat, który sprzyja organizacji wielu imprez kulturalnych i sportowych. Mimo iż przez okrągły rok świeci tu słońce, to wyróżniamy na Florydzie dwie strefy klimatyczne: podzwrotnikową na południu i umiarkowanie ciepłą na północy. Idealny czas na odwiedzenie tego stanu to okres od końca października do połowy kwietnia. Wilgotność powietrza jest niższa niż latem, a temperatura utrzymuje się zazwyczaj w okolicach przyjemnych 25°C. Od maja do października trwa pora deszczowa, a najwięcej opadów przypada na lipiec i sierpień. Okres od czerwca do listopada, głównie od sierpnia do października, to sezon niebezpiecznych huraganów.

Miami to idealne miejsce zarówno dla miłośników plażowania, jak i zwiedzania czy wielkomiejskiego stylu życia. Miasto oferuje nam wszystkie te sposoby spędzania czasu i jest doskonałym kierunkiem na urlop, a kilka dni wystarczy na poznanie jego atrakcji oraz wybranie się na wyspę Key West w archipelagu Florida Keys oraz do Parku Narodowego Everglades.

Centrum (Downtown) Miami to jedno z najszybciej rozwijających się śródmieść w USA, ośrodek światowego biznesu, finansów i międzynarodowego handlu, kultury, sztuki oraz środków masowego przekazu i rozrywki (właśnie tutaj działają największe w kraju media hiszpańskojęzyczne). Znajduje się w nim najliczniejsze skupisko międzynarodowych banków w Stanach Zjednoczonych. Jest też na 3. miejscu (ustępuje jedynie Nowemu Jorkowi i Chicago) pod względem liczby wieżowców. Wizytę warto zacząć właśnie w Downtown i zobaczyć imponujące centrum biznesowe miasta, wybrać się na spacer deptakiem Miami Riverwalk, prowadzącym nad rzeką Miami i zatoką Biscayne, a następnie zrobić zakupy na gwarnym Bayside Marketplace.

Polecamy też zdecydować się tu na rejs. Wycieczka na pokładzie statku umożliwia nam zwiedzenie miasta od strony wody i podziwianie pięknej panoramy Miami z zatoki Biscayne. Mijając liczne wyspy, można zobaczyć dawną rezydencję Ala Capone (1899–1947) czy wspaniałe wille słynnych gwiazd ze świata kultury, rozrywki, mediów i sportu.

Warto również zajrzeć do PortMiami i popatrzeć na wielkie statki wycieczkowe. Miami określa się mianem „Rejsowej Stolicy Świata” (Cruise Capital of the World). Tutejszy port jest największy na świecie pod tym względem. Dwa kolejne miejsca w tym rankingu zajmują inne porty Florydy: Port Canaveral i Fort Lauderdale. Sunshine State stanowi więc idealne miejsce do wyruszenia w rejs po Karaibach czy w kierunku Ameryki Południowej.

Little Havana (po hiszpańsku Pequeña Habana), czyli Mała Hawana, to dzielnica kubańskich emigrantów. Znajdziemy tu prawdziwie kubańskie sklepy z kawą i cygarami, stragany uliczne, na których można kupić świeże tropikalne owoce, i restauracje serwujące pyszne latynoskie jedzenie.

Coconut Grove (The Grove) jest najstarszą częścią miasta. Pełno tutaj małych kawiarenek i barów, skrytych wśród wąskich i krętych uliczek, oraz dróg, wzdłuż których rosną stare drzewa. Podczas spaceru możemy zobaczyć m.in. siedzibę władz miejskich (Miami City Hall). Warto zajrzeć też do Muzeum i Ogrodów Vizcaya (Vizcaya Museum and Gardens).

Największą atrakcję Miami Beach stanowi historyczna dzielnica w stylu art déco (tzw. Art Deco Historic District, Miami Beach Architectural District lub Miami Art Deco District) w South Beach (SoBe), z kolorowymi domami w pastelowych barwach. To 960 budynków wybudowanych w latach 1923–1943 (najwięcej z nich znajduje się wzdłuż głównej ulicy Ocean Drive), a wśród nich piękna willa włoskiego projektanta mody Gianniego Versace (1946–1997). Miami Beach z hotelami i restauracjami to miejsce, które przyciąga wielbicieli życia nocnego, a wspaniałe plaże zachęcają do wypoczynku w dzień. Znajdziemy tu restauracje serwujące potrawy z całego świata, kluby nocne i dyskoteki, butiki znanych marek oraz galerie lokalnych artystów.

Florida Keys to łańcuch 44 wysp połączonych ponad 180-kilometrowym odcinkiem drogi – Overseas Highway, która biegnie od miasteczka Florida City koło Miami do Key West. Na jej trasie zbudowano aż 42 mosty (w tym jeden z najładniejszych w Stanach Zjednoczonych – Seven Mile Bridge, czyli Most Siedmiomilowy). Ta piękna droga kończy się na modnej wyspie Key West, mającej ok. 6 km długości i 2 km szerokości. Zajmuje ona powierzchnię 11 km² i mieszka na niej ok. 25 tys. ludzi. Urokliwe miasteczko Key West charakteryzuje się własną kulturą, tradycjami, prawami i sielskim życiem. Cieszy się wielką popularnością wśród turystów. Podążają oni tutaj śladami słynnego amerykańskiego pisarza i dziennikarza Ernesta Hemingwaya (1899–1961). Możemy zobaczyć jego dom (Ernest Hemingway Home & Museum), przemierzyć bajecznie kolorową Duval Street, główną promenadę w centrum, biegnącą od Zatoki Meksykańskiej do Oceanu Atlantyckiego. Key West to najdalej na południe wysunięty punkt kontynentalnej części USA. Na Kubę stąd tylko ok. 150 km.

Park Narodowy Everglades jest trzecim co do wielkości parkiem narodowym w tzw. Kontynentalnych Stanach Zjednoczonych (poza Alaską, Hawajami, Terytorium Samoa Amerykańskiego, Guam, Marianami Północnymi, Portoryko i Wyspami Dziewiczymi Stanów Zjednoczonych). Zajmuje powierzchnię ponad 6,1 tys. km², mniejszą jedynie od Parku Narodowego Doliny Śmierci w Kalifornii i Nevadzie oraz Parku Narodowego Yellowstone w Wyoming, Montanie i Idaho. Everglades to największy obszar dzikiej przyrody subtropikalnej w kraju. Oprócz aligatorów, które stanowią jego największą atrakcję, żyje tu 40 gatunków ssaków i 50 gatunków gadów, 350 gatunków ptaków i 300 gatunków ryb słodkowodnych i morskich, m.in. zagrożone krokodyle amerykańskie, pantera florydzka i manat karaibski. Po bagnach przepływa się płaskodenną łodzią napędzaną wielkim śmigłem. Taki rejs gwarantuje niezapomniane wrażenia podczas mknięcia wśród stad ptactwa, bezpiecznego podpływania do aligatorów i obserwacji przyrody. Bagna Everglades od 1979 r. są wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO.

W drodze do Orlando

Centrum Kosmiczne im. Johna F. Kennedy’ego (John F. Kennedy Space Center) na przylądku Canaveral to miejsce niezwykłe. W trakcie wizyty, stojąc w sali dowodzenia z czasów programu Apollo (trwającego od 1961 do 1972 r.), możemy poznać przygotowania do lotu na Księżyc, obejrzeć najpotężniejszą rakietę nośną świata – Saturn V, dotknąć próbki księżycowego gruntu, a także zobaczyć oryginalny prom kosmiczny Atlantis oraz jego wyposażenie. Jednak to nie wszystko! Możemy także poznać ciekawostki związane z pracą i życiem kosmonautów na orbicie albo wejść do środka wahadłowca. Obecnie największy rozgłos przynoszą temu miejscu misje prywatnej firmy SpaceX (Space Exploration Technologies Corporation), założonej w 2002 r. przez Elona Muska.

Orlando mogłoby być samo w sobie dobrym miejscem na długie wakacje na Florydzie. Gdy nie mamy dużo czasu na zwiedzanie, najlepiej dwa lub trzy dni poświęcić na wizytę w wybranych parkach rozrywki oraz pojechać do St. Augustine.

Universal Orlando Resort to kompleks składający się z dwóch parków tematycznych – Universal Studios Florida i Universal’s Islands of Adventure, a także parku wodnego Universal’s Volcano Bay i centrum rozrywki CityWalk. Z kolei SeaWorld Orlando to najwspanialszy z aquaparków Florydy. Stanowi połączenie oceanarium, ogrodu zoologicznego i parku rozrywki. Słynny Walt Disney World Resort tworzą parki tematyczne: Magic Kingdom, EPCOT, Disney’s Animal Kingdom i Disney’s Hollywood Studios.

St. Augustine to najstarsze założone przez Europejczyków miasto w kontynentalnej części USA (ufundował je w 1565 r. hiszpański admirał i pierwszy gubernator Florydy Pedro Menéndez de Avilés), ze świetnie zachowanym zabytkowym centrum i klimatem śródziemnomorskiego miasteczka. Warto zobaczyć XVII-wieczny fort Castillo de San Marcos i pospacerować po nastrojowym historycznym dystrykcie (St. Augustine Town Plan Historic District) do centralnego placu miasta (Cathedral Place), przy którym wznosi się Bazylika Katedralna św. Augustyna (Cathedral Basilica of St. Augustine).

ZŁOTA KALIFORNIA

Powierzchnia Kalifornii wynosi blisko 424 tys. km² (trzeci stan co do wielkości – po Alasce i Teksasie). Położona na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, rozciąga się między wybrzeżem Pacyfiku a górami Sierra Nevada na wschodzie, pustynią Mojave na południowym wschodzie i pasem lasów na północnym wschodzie. Kalifornia na północy graniczy z Oregonem, na wschodzie z Nevadą, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańską Kalifornią Dolną (Baja California). To najludniejszy stan USA, zamieszkany przez ponad 39,5 mln osób. Stolicą jest 525-tysięczne Sacramento, a największym miastem – 4-milionowe Los Angeles. Nazwa Golden State nawiązuje do kalifornijskiej gorączki złota w połowie XIX w. Środkową część stanu zajmuje niezmiernie urodzajna Dolina Kalifornijska. Leży ona pomiędzy ciągnącymi się wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego Górami Nadbrzeżnymi i pasmem Sierra Nevada. W tym ostatnim wznosi się najwyższy szczyt kontynentalnych Stanów Zjednoczonych (poza Alaską) – Mount Whitney o wysokości 4421 m n.p.m. Ok. 45 proc. powierzchni Kalifornii zajmują lasy, a 25 proc. – pustynie. Największa spośród nich jest Mojave (Mohave). Na północny wschód od niej leży Dolina Śmierci (Death Valley), w której znajduje się najniżej położone miejsce w Ameryce Północnej – Badwater Basin (86 m p.p.m.).

31. stan USA

W 1542 r. kastylijski żeglarz Juan Rodríguez Cabrillo (ok. 1498/1500–1543) dotarł do zatoki San Diego. Hiszpanie nazwali ten region Kalifornią na cześć mitycznej wyspy California zamieszkanej przez Amazonki z popularnej hiszpańskiej powieści rycerskiej z 1510 r. Przygody Esplandiana (Las Sergas de Esplandián). Od czasu wyprawy Cabrilla zaczęła się penetracja dzisiejszego kalifornijskiego wybrzeża, lecz historia jego kolonizacji rozpoczyna się na dobre dopiero w 1769 r. Misjonarz Juniper Serra (Junípero Serra, 1713–1784) założył wtedy w San Diego pierwszą niewielką franciszkańską misję (San Diego de Alcalá). Do 1804 r. między San Diego a San Francisco stanęło 21 misji oddalonych od siebie o dzień wędrówki. W końcu XVIII w. Kalifornia stała się częścią wicekrólestwa Nowej Hiszpanii. W 1821 r. Meksyk, który uzyskał wówczas niepodległość, przejął nad nią kontrolę. W tym okresie na teren dzisiejszego stanu zaczęli napływać pierwsi amerykańscy osadnicy, co w 1846 r. doprowadziło do wojny amerykańsko-meksykańskiej zakończonej traktatem w lutym 1848 r. Kalifornia została podzielona między obydwa państwa. Górna Kalifornia, jako California, stała się 31. stanem USA 9 września 1850 r.

„California dreams”

Kalifornia jest jednym z najpiękniejszych miejsc w USA. Może się pochwalić imponującym klifowym wybrzeżem, piaszczystymi plażami, szumem błękitnych fal oceanu, zapierającymi dech w piersiach górami, pięknymi miastami, dziewiczymi lasami, ozłoconymi słońcem pustyniami oraz kilkoma, należącymi do najwspanialszych w całych Stanach Zjednoczonych, parkami narodowymi (jest ich tutaj zresztą najwięcej, bo aż dziewięć!). To wręcz wymarzony kierunek na cudowne wakacje. Rozległe terytorium stanu i duża liczba atrakcji sprawiają, że trudno zwiedzić Kalifornię podczas jednej wyprawy. Popularna trasa zaczyna się i kończy w słynnym San Francisco. Obejmuje ona atrakcje skupione między tym miastem, położonym malowniczo nad Oceanem Spokojnym i cieśniną Golden Gate, a Los Angeles. W większości stanu panuje klimat subtropikalno-śródziemnomorski z łagodnymi, deszczowymi zimami i suchymi, bardzo upalnymi latami. Im dalej w głąb lądu, tym chłodniejsze zimy i cieplejsze lata. W wysokich górach temperatury nawet latem bywają bardziej umiarkowane, a zimą leży śnieg. Na terenach pustynnych panują zróżnicowane klimaty. Pustynia Sonora słynie z gorącego lata i łagodnej zimy. Z kolei pustynie leżące powyżej 600 m n.p.m. mają chłodniejsze zimy. Z najwyższymi temperaturami spotkamy się w Dolinie Śmierci. Wybór terminu wizyty w Kalifornii zależy od tego, w jaki sposób chcemy spędzić nasz urlop. Najlepszy czas na podróż objazdową to wiosna i jesień.

San Francisco należy do najbardziej malowniczych dużych miast Stanów Zjednoczonych. Rozłożyło się na wzgórzach i na półwyspie San Francisco, otoczonym wodami Pacyfiku na zachodzie, zatoki San Francisco na wschodzie i cieśniny Golden Gate na północy.

W zwartym centrum 900-tysięcznego miasta łatwo poruszać się pieszo. Union Square to ozdobiony palmami piękny plac, który stanowi serce śródmieścia. W tzw. Civic Center warto zobaczyć gmach Ratusza (San Francisco City Hall), z wysoką na 93,7 m kopułą, przypominającą m.in. te z Kościoła Val-de-Grâce i Kościoła Inwalidów w Paryżu. Oprócz tego podczas zwiedzania nie można ominąć np. sali koncertowej Louise M. Davies Symphony Hall, budynku opery War Memorial Opera House czy Muzeum Sztuki Azjatyckiej (Asian Art Museum). South of Market (SoMa) to dzielnica, w której znajdziemy kilka wspaniałych placówek muzealnych i galerii, jak choćby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w San Francisco (San Francisco Museum of Modern Art – SFMOMA) czy Yerba Buena Center for the Arts (YBCA).

Obowiązkowy punkt wizyty w mieście stanowi przejazd tramwajem linowym (San Francisco cable car system). Z 23 linii, wprowadzonych między 1873 a 1890 r., pozostały jedynie trzy.

Lombard Street to wielka atrakcja turystyczna – the crookedest street in the world, czyli najbardziej poskręcana ulica na świecie. Ta niezmiernie kręta, malownicza i jednokierunkowa droga biegnie przez Russian Hill.

Mission San Francisco de Asís (Mission Dolores) jest prawdziwą perłą architektury i jednocześnie najstarszą zachowaną budowlą w mieście. Misję założył w 1776 r. hiszpański franciszkanin i misjonarz Francisco Palóu (ok. 1722–1789), który wraz z Juniperem Serrą ewangelizował Górną Kalifornię (Alta California). W kościele misyjnym uwagę przykuwa piękny barokowy ołtarz. Sama dzielnica wokół (Mission District, The Mission, hiszp. Distrito de la Misión, La Misión) zamieszkana jest głównie przez Latynosów i obfituje w wiele niedrogich restauracji, knajpek i barów.

Chinatown w San Francisco to najstarsza chińska dzielnica w Ameryce Północnej (powstała w 1848 r.), należy też do największych enklaw Chińczyków poza Azją. Stanowi niezwykły powiew egzotycznego Orientu. Tu urodził się w 1940 r. i przez pewien czas mieszkał m.in. słynny Bruce Lee. Z kolei Castro to najbardziej znana dzielnica mniejszości seksualnych.

Haight-Ashbury (potocznie The Haight) rozciąga się wokół skrzyżowania ulic Haight i Ashbury. W 1967 r. w tej dzielnicy miało miejsce słynne Summer of Love (Lato Miłości), na które przyjechało ok. 8 tys. hipisów. Podczas niego królowały narkotyki, wolny seks i muzyka kontestacji. Tu w wiktoriańskich domach osiedlili się swego czasu Janis Joplin (1943–1970) i Jimi Hendrix (1942–1970).

Golden Gate Bridge, most wiszący nad cieśniną Golden Gate, stanowi symbol miasta. Z uwagi na otoczenie to jedna z najpiękniejszych przepraw na świecie. Warto spojrzeć na San Francisco wieczorem (zwłaszcza podczas zachodu słońca) z dwóch wzgórz, tzw. Twin Peaks (282 m n.p.m.). Ukazuje się stąd turystom przepiękna panorama na miasto i słynny most.

Popularną atrakcję turystyczną San Francisco stanowi Fisherman’s Wharf – nabrzeże z licznymi sklepikami z pamiątkami i barami. Warto zajrzeć do tutejszego San Francisco Maritime National Historical Park, określanego mianem Muzeum Morskiego (Maritime Museum). Z Fisherman’s Warf ujrzymy też legendarne więzienie na pobliskiej wyspie Alcatraz.

Warto wybrać się w rejs po zatoce San Francisco. Podczas niego możemy zobaczyć z bliska nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze (Alcatraz Federal Penitentiary), działające od 1934 do 1963 r.

W drodze do Los Angeles

Założone w 1770 r. Monterey, dawna stolica Górnej Kalifornii (zarówno hiszpańskiej – od 1804 do 1821 r., jak i meksykańskiej – od 1822 do 1846 r.), przyciąga stylową kolonialną architekturą. Znajdziemy tutaj dziesiątki sklepików z pamiątkami oraz restauracje ze świeżymi rybami i owocami morza. To idealne miejsce, aby obserwować wieloryby. Warto wybrać się wcześnie rano na specjalną wycieczkę organizowaną z portu. Inną atrakcją miasta jest duże oceanarium Monterey Bay Aquarium.

Big Sur, z hiszp. Wielkie Południe, to przepiękne i dzikie wybrzeże. Ta spektakularna i legendarna linia brzegowa ciągnie się od rzeki Carmel w hrabstwie Monterey do miejscowości San Simeon, gdzie łańcuch górski Santa Lucia wyrasta nagle z Pacyfiku. Za najpiękniejszy odcinek tej trasy uważa się malowniczy fragment od Carmel Highlands do Hearst Castle (La Cuesta Encantada) w San Simeon. Czekają tu na nas wręcz powalające widoki i majestatyczna sceneria nadbrzeżnych gór, klifów, wodospadów oraz urokliwych zatoczek Pacyfiku.

Zamek Hearsta (Hearst Castle) to jedna z najbardziej ekstrawaganckich i kosztownych rezydencji na świecie. Amerykański magnat prasowy William Randolph Hearst (1863–1951) sprowadził z Europy fragmenty autentycznych zabytkowych budowli z najróżniejszych epok i połączył je w jedną całość. Wnętrza posiadają wmontowane elementy przywiezione ze Starego Kontynentu bądź wiernie skopiowane z oryginałów. Całość tworzy osobliwą mieszankę. Główny budynek – Casa Grande (Duży Dom) – został zwieńczony dwiema bliźniaczymi wieżami i był wzorowany na renesansowej hiszpańskiej katedrze z XVI stulecia. W jego wnętrzach powstało 130 pomieszczeń o łącznej powierzchni 5634 m².

Santa Barbara to ładny nadmorski kurort. Znajdziemy w nim m.in. najstarsze w Kalifornii drewniane molo Stearns Wharf, które ukończono w 1872 r.

Los Angeles (L.A.) jest drugim co do wielkości miastem USA (po Nowym Jorku). Stanowi centrum aglomeracji Los Angeles–Long Beach–Anaheim (Greater Los Angeles), którą zamieszkuje blisko 19 mln ludzi. To serce przemysłu rozrywkowego, utożsamianego z Hollywood i Beverly Hills, dzielnicą gwiazd. W Wielkim Los Angeles znajdują się też eleganckie miasta, jak Beverly Hills, Pasadena czy Santa Monica. Wreszcie nie można zapomnieć o Disneylandzie w Anaheim oraz siedzibie Universal Pictures (Universal Studios) w Universal City w dolinie San Fernando.

Historyczne centrum miasta (El Pueblo de Los Angeles) stanowi piękny deptak – Olvera Street. Warto tutaj zajrzeć do Avila Adobe, wzniesionej w 1818 r. rezydencji burmistrza Los Angeles – Francisca José Ávili (1772–1832), aby dowiedzieć się więcej o życiu w czasach kolonizacji hiszpańskiej. W pobliżu znajduje się chińska dzielnica Chinatown.

Na południe od Pueblo, we współczesnym centrum miasta (Downtown Los Angeles – DTLA), natrafimy na skupisko budynków zajmowanych przez władze lokalne, tzw. Civic Center. Warto tu zobaczyć m.in. 138-metrowy gmach Ratusza (Los Angeles City Hall) czy monumentalny Los Angeles Times Building (w kompleksie Times Mirror Square) zbudowany w stylu art déco.

Beverly Hills to ekskluzywna miejscowość, która przez długi czas była ulubionym miejscem zamieszkiwania bogatych i sławnych ludzi, szczególnie znanych z Hollywood. Słynna Rodeo Drive należy do najdroższych ulic handlowych świata. Ciągnie się przez ponad 3 km.

Hollywood stanowi obowiązkowy punkt zwiedzania Los Angeles. Wizyty w najważniejszym ośrodku amerykańskiej kinematografii po prostu nie można przegapić. Koniecznie trzeba pospacerować po słynnej ulicy Hollywood Boulevard. Mieszczą się przy niej liczne atrakcje turystyczne. Warto tu wspomnieć o Dolby Theatre, od 2002 r. miejscu corocznej ceremonii rozdania Oscarów, czy Teatrze Chińskim Graumana (Grauman’s Chinese Theatre), na którego podjeździe znajdują się odciski stóp i dłoni oraz autografy i wpisy niemal 200 postaci związanych z Hollywood, w tym m.in. Arnolda Schwarzeneggera, Anthony’ego Quinna, Poli Negri i… Kaczora Donalda. Aleja Gwiazd (Hollywood Walk of Fame) ciągnie się wzdłuż Hollywood Boulevard oraz Vine Street. Zawiera ponad 2,7 tys. pięcioramiennych gwiazd upamiętniających znane osobistości świata show-biznesu. Nie zapomniano również o kilkunastu fikcyjnych postaciach, jak np. Kermit Żaba czy Myszka Miki.

Przenieśmy się teraz do Long Beach. W tym blisko 500-tysięcznym portowym mieście znalazł swoje miejsce na emeryturze słynny statek RMS Queen Mary, który przyciąga turystów z całego świata. Warto także zajrzeć do Aquarium of the Pacific – interesującego akwarium z kolekcją ponad 11 tys. zwierząt reprezentujących ok. 500 różnych gatunków.

Mniej więcej 40 km na południowy wschód od centrum Los Angeles leży 350-tysięczne Anaheim. Miasto kojarzone z tego, że znajduje się w nim Disneyland Resort – najsłynniejszy i jednocześnie najstarszy park rozrywki Walta Disneya na świecie, otwarty już w 1955 r.

Santa Monica znana jest nie tylko z popularnego serialu Słoneczny patrol (Baywatch), ale również z ciągnącej się aż przez trzy przecznice promenady (Third Street Promenade) i pięknie odnowionego molo (Santa Monica Pier z 1909 r.), na których to można spotkać grupy artystów i muzyków. Inne bogate nadmorskie miasto w aglomeracji Los Angeles to Malibu. Słynie z modnych plaż i z tego, że zamieszkuje tu wiele gwiazd świata filmu i estrady.

 

POWRÓT DO SAN FRANCISCO PRZEZ PARKI NARODOWE

Park Narodowy Doliny Śmierci to nie tylko malowniczy obszar pustynny, ale jeden z najgorętszych obszarów na kuli ziemskiej. Surowy, czasem księżycowy krajobraz tworzy intrygującą scenerię. Park skrywa wiele przepięknych miejsc. Artist’s Drive to jednokierunkowa droga o długości ponad 14 km, wiodąca przez mieniącą się czerwonawo, różowo i zielono skalistą okolicę – bajeczne barwy wynikają z obecności osadów wulkanicznych. Z punktu widokowego Zabriskie Point roztaczają się wspaniałe widoki na zastygłe w formie fal skalne grzbiety (badlands, badlandy). Z punktu Dante’s View (1669 m n.p.m.) można zobaczyć panoramę całej doliny ze słynnym Badwater Basin, najniżej położonym punktem całej Ameryki Północnej.

Park Narodowy Sekwoi słynie z rosnących w nim mamutowców olbrzymich (sekwojadendronów, sekwoi olbrzymich), w tym największego obecnie drzewa na świecie – General Sherman, czyli Drzewa Generała Shermana, mającego 83,8 m wysokości i maksymalną średnicę pnia u podstawy aż 11,1 m. Na terenie parku, w tzw. Lesie Olbrzymów (Giant Forest), znajduje się pięć z dziesięciu najbardziej masywnych drzew na naszym globie.

Park Narodowy Yosemite to jeden z najczęściej odwiedzanych parków narodowych w USA (przed pandemią przez blisko 4,5 mln turystów rocznie). Leży malowniczo w środkowej części gór Sierra Nevada w Kalifornii. Zalicza się go do absolutnie najpiękniejszych miejsc w Stanach Zjednoczonych. Podczas przejazdu krętą i wyjątkowo malowniczą obwodnicą parkową zachwycać można się szumem wodospadów, widokiem granitowych urwisk, czystych potoków i bliskością gigantycznych, liczących blisko 2,7 tys. lat sekwoi. Najsłynniejszy okaz tych olbrzymich drzew stanowi tutaj Grizzly Giant. Ten gigant jest wysoki na 63,7 m, a jego średnica u podstawy liczy 9 m. Park szczyci się monumentalnymi szczytami (na czele z Mount Lyell – 3999 m n.p.m), największym polodowcowym kanionem na świecie (Yosemite Valley o długości 12,1 km i głębokości do 1070 m), spektakularnymi skalnymi ścianami (Half Dome) oraz ogromnymi granitowymi skałami (El Capitan – mekka wspinaczy). Z punktu Glacier Point (2199 m n.p.m.) zobaczyć można m.in. zapierający dech w piersiach widok na dolinę Yosemite oraz najwyższy w Ameryce Północnej wodospad o jednej strudze – Ribbon Fall (491 m), a także 739-metrową kaskadę Yosemite, najwyższą na parkowym terenie.

 

„ALOHA” HAWAJE

The Aloha State to oficjalny przydomek Hawajów. Na tym wulkanicznym archipelagu w Polinezji spotkamy się z językiem hawajskim. Niestety, jest on wymierający. Od 1900 r. liczba jego użytkowników na Hawajach spadła z 37 tys. do zaledwie 2 tys. (na szczęście od 1997 r. rośnie). Aloha to najpopularniejsze na świecie słowo pochodzące z języka hawajskiego. Ma ono wiele znaczeń (m.in. „miłość” czy „pokój”) i jest powszechnie używane na archipelagu, najczęściej jako powitanie. Powierzchnia stanu wynosi ponad 28,3 tys. km², a mieszka tu prawie 1,5 mln ludzi. Stolica i zarazem największe miasto to 350-tysięczne Honolulu. Archipelag Hawajów leży na Pacyfiku, ok. 3850 km na południowy zachód od San Francisco. Składa się z ośmiu głównych wysp: Hawaiʻi, Oʻahu, Kauaʻi, Molokaʻi, Lānaʻi, Maui, Niʻihau i Kahoʻolawe oraz blisko 130 wysepek i atoli koralowych. Ciągną się one na długości ok. 2300 km – od wyspy Hawaiʻi na południowym wschodzie po bezludny atol Kure na północnym zachodzie. W ich krajobrazie dominują stożki wulkanów (m.in. Mauna Kea – 4207,3 m n.p.m., Mauna Loa – 4169 m n.p.m., Haleakalā – 3055 m n.p.m.) oraz łagodne wzgórza. Na Oʻahu, w odróżnieniu od innych hawajskich wysp, nie ma centralnego masywu górskiego (wulkanicznego), ale dwa oddzielne, dobrze wykształcone pasma (Koʻolau i Waiʻanae), rozdzielone dość równą niziną. Na południowym wybrzeżu tego najbardziej zaludnionego lądu stanu Hawaje znajduje się stołeczne Honolulu.

50. stan USA

Hawaje zostały odkryte przez angielskiego podróżnika, żeglarza, kartografa i kapitana Królewskiej Marynarki Wojennej (Royal Navy) Jamesa Cooka w styczniu 1778 r. Ten organizator i kierownik trzech wypraw dookoła świata (1768–1780) poniósł śmierć 14 lutego 1779 r. na wybrzeżu zatoki Kealakekua na wyspie Hawaiʻi podczas potyczki z tubylcami. Na podstawie istniejących dowodów archeologicznych szacuje się, że najwcześniejsze zasiedlenie Hawajów miało miejsce ok. 1000 r., prawdopodobnie dokonali go polinezyjscy osadnicy z Markizów. Druga fala migracji z wysp Raiatea i Bora-Bora przypadła na XI stulecie. Żyjące tu plemiona zjednoczył w 1795 r. władca Królestwa Hawajów (1795–1893) Kamehameha I (ok. 1758–1819), który dał początek dynastii panującej na archipelagu do 1872 r. W 1898 r. Hawaje zostały zaanektowane przez Stany Zjednoczone jako terytorium zależne. Dopiero 21 sierpnia 1959 r. przystąpiły do unii jako 50. stan USA.

Rajskie Hawaje – rejs na statku wycieczkowym

Ten jedyny stan leżący wyłącznie na wyspach to m.in. bajkowe zachody słońca, czarujące tancerki hula wykonywanego przy akompaniamencie pieśni zwanej mele, ogromne wulkany i rafy koralowe o niesamowitych barwach. Walory krajobrazowe, klimatyczne oraz folklor rdzennych mieszkańców archipelagu (Polinezyjczyków) sprawiają, że Hawaje są wręcz wymarzonym miejscem na sielankowe wakacje. Znajdziemy tu majestatyczne szczyty i skały pokryte lawą, złociste plaże otoczone gęstymi tropikalnymi lasami, klify o imponującej wysokości (nawet do tysiąca metrów!) oraz wielokolorowe kaniony. To niesamowita kraina ogrodów pełnych fantazyjnych roślin, bujnych lasów deszczowych, wijących się rzek i huczących wodospadów. Temperatura przez cały rok waha się zazwyczaj w granicach 21–30°C, a najobfitsze opady deszczu przypadają na okres od grudnia do marca, czyli szczyt sezonu turystycznego. Jeżeli chcemy zobaczyć kilka wysp, idealnym rozwiązaniem jest rejs na statku wycieczkowym. Zaczynamy go w stołecznym Honolulu. Podczas takiej tygodniowej wyprawy, możemy odwiedzić, oprócz Oʻahu, również Maui, Hawaiʻi oraz Kauaʻi.

Pierwsza z nich, czyli trzecia co do wielkości wyspa archipelagu (zajmująca powierzchnię 1545 km²), stanowi polityczne, gospodarcze i kulturalne centrum regionu. Tutaj mieszka też ok. 70 proc. z całej populacji Hawajów (aż 1,02 mln osób), z czego mniej więcej 81 proc. ludzi żyje w Honolulu i jego okolicach. Warto zwiedzić Pałac ʻIolani w centrum stolicy, jedyny na terenie Stanów Zjednoczonych pałac królewski, którego budowę zlecił w 1879 r. król Kalākaua (1836–1891). Miejscem licznie odwiedzanym jest Pearl Harbor – historyczna baza marynarki wojennej USA (United States Navy), nazwana od zatoki, którą zajmuje. Przybywają tu tłumy, aby zobaczyć odsłonięty w maju 1962 r. USS Arizona Memorial – pomnik wzniesiony nad zatopionym 7 grudnia 1941 r. przez Japończyków pancernikiem USS Arizona. Obok cumuje ostatni pancernik zbudowany przez Stany Zjednoczone – USS Missouri (wszedł do służby w czerwcu 1944 r.). Na jego pokładzie podpisano 2 września 1945 r. w Zatoce Tokijskiej kapitulację Japonii, co zakończyło II wojnę światową. Od 1999 r. pełni w Pearl Harbor rolę okrętu muzeum, pozostając pod opieką Towarzystwa Pamięci USS Missouri (USS Missouri Memorial Association). Na Oʻahu, na wschód od centrum stolicy Hawajów, rozciąga się również słynna Waikiki Beach (o długości 3 km), która uchodzi za jedną z najpiękniejszych tropikalnych plaż na świecie. Honolulu, a zwłaszcza hotele dzielnicy Waikiki, to idealne miejsce na typowo hedonistyczne wakacje związane z relaksem na wybrzeżu, dobrym jedzeniem i zakupami. Ten malowniczy zakątek na południu Oʻahu jest doskonały na odpoczynek po długiej podróży samolotem na Hawaje i ewentualnie po rejsie statkiem wycieczkowym po archipelagu.

Hawaiʻi to największa tutejsza wyspa, zajmująca powierzchnię 10 430 km². Nic więc dziwnego, że zwie się ją też Wielką Wyspą (Big Island). Znajdują się tutaj dwie najwyższe atrakcje archipelagu – wulkany Mauna Kea (śpiący) i Mauna Loa (jeden z najaktywniejszych na świecie). Kīlauea (1247 m n.p.m.), boczny szczyt Mauna Loa, to aktywny wulkan tarczowy, czyli o szerokim i spłaszczonym stożku. Jego ostatnia erupcja zaczęła się 29 września 2021 r. To najaktywniejszy z pięciu wulkanów (Kohala, Mauna Kena, Hualālai, Manua Loa i właśnie Kīlauea) tworzących wyspę Hawaiʻi. Park Narodowy Hawajskich Wulkanów olśniewa swą niezwykłością. Utworzono go w 1916 r. i zajmuje obszar ponad 1308 km². Uchodzi za jeden z najwspanialszych parków narodowych w Stanach Zjednoczonych. Oferuje turystom jedyne w swoim rodzaju możliwości zwiedzania dzięki wiodącej wokół kaldery spektakularnej trasie, od której odchodzi wiele pięknych szlaków turystycznych. Hawaiʻi Volcanoes National Park w 1987 r. wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Atrakcjami wyspy są także park z japońskimi ogrodami (Liliu’okalani Park and Gardens) w największym tutejszym mieście, 45-tysięcznym Hilo, Hawajski Tropikalny Ogród Botaniczny (Hawaiʻi Tropical Botanical Garden, Hawaiʻi Tropical Bioreserve & Garden) w pobliskim Papaikou, przepiękna Waipiʻo Valley, Parker Ranch pod Waimea (jedno z największych rancz w USA, utworzone już w 1847 r.) oraz Historyczny Park Narodowy Puʻuhonua o Hōnaunau – niegdyś ważne miejsce kultu religijnego dawnych Hawajczyków.

Maui to druga co do wielkości wyspa archipelagu, zajmuje powierzchnię 1883 km². Usytuowana jest na północny zachód od Big Island. Czynny wulkan Haleakalā (3055 m n.p.m.), którego szczyt często spowijają gęste chmury, stanowi tu popularny cel turystyczny. Na jego zboczach rośnie kilka endemicznych gatunków roślin. Niezwykła przyroda została objęta ochroną w ramach Parku Narodowego Haleakalā.

Górzysta Kauaʻi to być może najpiękniejsza wyspa całego archipelagu. Jest czwarta co do wielkości (ma powierzchnię 1456 km²), zadziwia różnorodnością krajobrazów i jest często wykorzystywana przez filmowców. Kręcono na niej m.in. Park Jurajski (1993 r., reż. Steven Spielberg), Poszukiwaczy zaginionej Arki (1981 r., reż. S. Spielberg), Południowy Pacyfik (1958 r., reż. Joshua Logan), Piratów z Karaibów: Na nieznanych wodach (2011 r., reż. Rob Marshall) czy Spadkobierców (2011 r., reż. Alexander Payne). Koniecznie trzeba zobaczyć leżący w zachodniej części wyspy pocztówkowy kanion Waimea, zwany często Wielkim Kanionem Pacyfiku (Grand Canyon of the Pacific), wybrać się do spektakularnego Parku Stanowego Kōkeʻe czy też poleniuchować na północy na cudownej Lumahaʻi Beach, rajskiej plaży, którą znajdziemy między miasteczkiem Hanalei a Parkiem Stanowym Hāʻena ze zjawiskową Kēʻē Beach. Dla aktywnych Kauaʻi oferuje wiele wspaniałych tras na piesze wędrówki, np. do potężnego, ok. 91-metrowego wodospadu Hanakapi’ai Falls.

 

STANY ATRAKCJI

Niezależnie od tego, który stan wybierzemy ostatecznie na nasze niezapomniane amerykańskie wakacje, znajdziemy tam o wiele więcej atrakcji, niż udało się nam zmieścić w tym krótkim artykule. Tekst ten ma jedynie stanowić inspirację do znalezienia swojej własnej trasy podróży po USA.